2012 Yılı Türkiye Ar-Ge Harcamaları

 

2013 yılı Kasım ayında TÜİK tarafından açıklanan 2012 yılı Araştırma Geliştirme Faaliyetleri Araştırması’nın sonuçlarına göre Ar-Ge harcamaları bir önceki yıla göre %17.1’lik bir artış göstermiştir. Gayri Safi Yurtiçi Ar-Ge harcamasının Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYİH) içindeki payı ise %0.86’dan %0.92’ye yükselmiştir. Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, Tablo-1 sektöre ve harcama grubuna göre Gayri Safi Yurtiçi Ar-Ge harcamasını ve dağılımını vermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, 2011 yılında toplam Ar-Ge harcaması içerisinde en yüksek paya %45.5 ile eğitim kesimi sahipken, 2012 yılında en yüksek paya %45.1 ile Ticari kesim sahiptir. Bu sırayı %43.9 ile yüksek öğretim ve %11 pay ile kamu kesimi takip etmektedir. Ar-Ge harcamaları içinde, harcama grupları bazında, cari harcamlar (%80.54), yatırım harcamalarının (%13.46) oldukça önündedir. Bu gruplar dahilinde yapılan harcamaların yarısından çoğu personel Ar-Ge harcamaları içindir.

 

Tablo-1: Sektöre ve Harcama Grubuna Göre Gayri Safi Yurtiçi Ar-Ge Harcaması ve Dağılımı

   

Harcama Grubu (%)

   

Cari Harcama

Yatırım Harcaması

Sektör

Toplam

Toplam

Personel

Diğer Cari

Toplam

Makine-Teçhizat

Sabit Tesis

Toplam

100

86,54

52,76

33,78

13,46

10,33

3,13

Ticari

45,1

39,6

22,5

17,1

5,5

4,74

0,76

Kamu

11

9,28

5,37

3,91

1,72

1,21

0,51

Yükseköğretim

43,9

37,68

24,91

12,77

6,22

4,37

1,85

Kaynak: TÜİK

 

Türkiye’de Ar-Ge harcamalarının tamamına yakın kısmı yurtiçi kanaklardan finanse edilmektedir. Tablo-2 sektöre ve finansman kaynağına göre  Gayri Safi Yurtiçi Ar-Ge harcaması ve dağılımını vermektedir. Ar-Ge harcamalarının finance edilmesinde neredeyse yarısına yakın kısmı ticari kesim tarafından sağlamaktadır. Ticari kesim Ar-Ge harcamaları kapsamında  %53.03 ile en yüksek paya imalat sektörü sahiptir. Alt gruplar bazında incelendiğinde imalat sektörü içerisinde Ar-Ge harcaması sırasıyla en çok motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treylerin imalatı, ulaşım araçları imalatı ve elektrikli teçhizat imalatında gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra, bilgi ve iletişim sektörü %25.09’luk pay ile ticari kesim Ar-Ge harcamaları içerisinde en fazla kaynağı sağlayan ikinci sektördür. Bu sektör içinde en fazla harcama bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler alanında yapılmaktadır.

 

Tablo-2: Sektöre ve Finansman Kaynağına Göre Gayri Safi Yurtiçi Ar-Ge Harcaması ve Dağılımı

   

Finansman Kaynağı (%)

   

Yurtiçi

Yurtdışı

Sektör

 

Toplam

Ticari

Kamu

Yükseköğretim¹

Diğer kaynaklar²

 

Toplam

100

99,4

47

28

21

3,4

0,6

Ticari

45,1

44,8

40,6

4,2

0

0,1

0,3

Kamu

11

10,9

0,2

10,7

0

0

0,1

Yükseköğretim

43,9

43,7

6,1

13,3

21,1

3,3

0,2

¹Devlet ve vakıf üniversiteleri

²Kar amacı gütmeyen kuruluşlar

Kaynak: TÜİK

 

Ar-Ge harcamalarının, sosyoekonomik amaca göre, dağılımlarına bakıldığında, yeryüzü keşfi ve kullanımı en fazla harcama yapılan alan olduğu görülmektedir. Bu sırayı ikinci olarak ise tarım alanları için yapılan harcamalar takip etmektedir.

 

Grafik 1: Sosyoekonomik amaca göre Ar-Ge harcamalarının dağılımı

 

 

2010 OECD verilerine göre, Türkiye’deki Ar-Ge harcamaları, OECD ülkeleri ile karşılaştırıldığında, Türkiye Ar-Ge verileri mevcut olan 29 ülke içinde 26. Sırada yer almakta ve Polonya, Slovakya ve Şili’nin önünde gelmektedir.

 

Grafik 2: OECD Ülkelerinde Ar-Ge Harcamasının GSYIH'ya Oranı - 2010

 

 

2011 OECD verilerine göre ise %0.86 Ar-Ge harcaması/GSYİH oranı ile Türkiye, verisi mevcut olan 25 OECD ülkesi arasında 23. sıradadır.

 

Grafik 3: OECD Ülkelerinde Ar-Ge Harcamasının GSYIH'ya Oranı - 2011

  

 

 

 Kaynakça

 

OECD, n.d. Science, Technology and R&D Statistics. [Online] Available at: http://www.oecd-ilibrary.org/science-and-technology/data/oecd-science-technology-and-r-d-statistics_strd-data-en [Accessed 28 January 2013].

 

TÜİK, 2011. Araştırma Geliştirme Faaliyetleri Araştırması. [Online] Available at: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=10931 [Accessed 28 January 2013]